Verhaal

Film - Alphons Ariëns, een sociale katholiek

Auteur: 
Roland de Jong

Op 4 maart 1857 wordt de eerste vakbond in België opgericht, de Gentse "Broederlijke Maatschappij der Wevers". Overigens vermeld Wikipedia dat al in 1842 een andere vakbond was opgericht, de de ALCIT, een vereniging van typografen in Brussel. De industriële revolutie was van grote invloed op de vorming van dergelijke vakverenigingen die op hun beurt weer de basis vormden voor het socialisme. Karl Marx en Friedrich Engels organiseerden bijvoorbeeld vanuit Brussel een netwerk van arbeidersorganisaties die leidde tot de stichting van de Eerste Internationale.

De eerste vakvereniging in Nederland was de Bredase vereniging van drukkersknechten Door Eendragt t' Zaam Verbonden (D.E.t'z.V.), opgericht in 1837. Op 1 januari 1906 werd het Nederlands Verbond van Vakverenigingen (NVV) opgericht, waarbij vijftien vakbonden waren aangesloten. In 1977 ging het NVV op in de Federatie Nederlandse Vakbeweging (FNV).

Een voor Nederland belangrijke persoon in dit opzicht, met ook nog een sterke verbinding met Overijssel, was Alphonse Marie Auguste Joseph Ariëns (roepnaam: Alfons of Fons) (Utrecht, 26 april 1860 – Amersfoort, 7 augustus 1928). Hij was een priester die een grote rol speelde in de rooms-katholieke arbeidersbeweging in Nederland en voor de ontwikkeling van een katholieke sociale leer.

In 1886 werd Ariëns benoemd tot kapelaan van de St.-Jacobusparochie in Enschede en spoorde daar in 1889 enkele katholieke wevers aan om een katholieke arbeidersvereniging op te richten. In 1891 gaf hij de aanzet tot de oprichting van de Rooms Katholieke Twentsche Fabrieksarbeidersbond, die hij in 1895 liet opgaan in de katoenbewerkersbond Unitas. Voor ontslagen arbeiders richtte Ariëns in 1895 te Haaksbergen een coöperatieve textielfabriek op, De Eendracht. In 1928 trok Ariëns zich wegens zijn slechte gezondheid terug in een klooster bij Amersfoort, waar hij enkele maanden later op 68-jarige leeftijd overleed. In deze uitzending uit 2004 van de serie Het Oversticht van RTV Oost wordt uitgebreid ingegaan op Alfons Ariëns:

 

Reacties