Verhaal

De Burgemeester en de hooligans (een artikel van 100 jaar geleden uit de Zwolsche Courant)

De Burgemeester en de hooligans

 

Honderd jaar geleden in de Zwolsche Courant

 

 

Iedereen snapt, hoe de Burgemeester van Roijensingel  in Zwolle aan zijn naam gekomen is. Maar wie was die meneer van Roijen eigenlijk? Internet biedt uitkomst: mr.dr. Isaac Antoni van Roijen leefde van 1859 tot 1938 en was afkomstig uit een deftige famielje van allemaal notabelen, professionele bestuurders en politici, vooral leden van de Eerste Kamer. Ook onze burgemeester heeft daar deel van uitgemaakt, maar het burgemeesterschap was toch verreweg de belangrijkste van zijn activiteiten: Hij was burgemeester van 1897 tot 1933, niet minder dan zesendertig jaar! En toen hij aftrad, was hij eerbiedwaardige vierenzeventig jaar! Die Singel is dus dik verdiend.

 

Op 5 september 1915 maakt de krant melding van zijn herbenoeming, na een ambtsperiode van achttien jaar. Wat de krant niet kon weten, is dat deze herbenoeming precies de tweede helft van van Roijens burgemeesterschap inluidt. Voor de gelegenheid heeft men er een fraaie portretfoto (in die tijd nog een grote zeldzaamheid) aan gewaagd, waarop wij een waarlijk Heer van Stand ontwaren, uiteraard in stemmig driedelig pak, daarboven een strenge vadermoordenaar en daar weer boven een voornaam hoofd, dat de volledig ontbrekende haardos  meer dan compenseert met een te gekke snor. Negentiende eeuwse allure.

 

 

De krant grijpt de gelegenheid van de herbenoeming aan, om een terugblik te wijden aan het moment, waarop de geboren en getogen Zwollenaar van wethouder tot burgemeester gepromoveerd werd. Daarbij hield hij een hooggestemde rede, waaruit de krant flink citeert. Opvallend: het ouderwets fraaie taalgebruik en de liberale welwillendheid ten opzichte van minder bedeelden: Voor ieder toch, wiens gezichtskring niet beperkt is tot den engen kring van vrienden en kennissen, is het duidelijk, dat in onze onmiddellijke omgeving velen zijn, die luide roepen om, en ook aanspraak hebben op verbetering van de middelen om tot stoffelijke welvaart te komen en een hoogere geestelijke ontwikkeling deelachtig te worden. De krant is meer dan tevreden over de manier, waarop de burgervader zich van zijn taken gekweten heeft – de verklaring ligt in van Roijens eigen woorden, ook weer uit zijn installatierede, waarin hij complete toewijding aan zijn nieuwe betrekking toezegde: Daarvoor zij u borg de liefde voor de stad, waar zich voor mij de herinneringen aan mijn vroegste jeugd paren aan de werkelijkheid van het heden en de droombeelden der toekomst.

 

Mooi gesproken, maar de werkelijkheid wilde die verheven gevoelens nog wel eens doorkruisen. In de sport bijvoorbeeld. Terwijl de betere kringen toch zo hun best deden: De heer graaf van Rechteren Limpurg te Zutfen had een wisselbeker voor een voetbaltoernooitje uitgeloofd, en uit Zwolle was Z.A.C. uitgenodigd. De eerste wedstrijd, tegen Wageningen, had men gewonnen, en dat bleef niet zonder gevolgen. De zegevierende voetballers zouden zich in de Zutphense Buitensociëteit tijdens een concert ernstig misdragen hebben, er braken vechtpartijen uit, en een Zwolse voetballer zou een been gebroken hebben en per brancard op de trein naar huis gezet zijn. De krant zoekt het uit en kan op 8 september corrigeren. Inderdaad waren er ongeregeldheden geweest. Een beleefd verzoek van de directeur der muziek, den heer Engelsma, om zich rustig te houden, had geen succes. Toen is het publiek woedend geworden en zijn de rustverstoorders de zaal uitgedrongen, maar die ene Zwolse voetballer had heus niet zijn been gebroken, maar enkel een enkel verzwikt. En hij was ook niet per brancard, maar per rijtuig naar de trein gebracht.

 

Burgemeester van Roijen zal bij het vernemen van deze narigheid zijn hoofd geschud hebben. Voetbalhooligans uit zijn eigen stad! Van Z.A.C. nog wel!

 

Sjaak Onderdelinden.  

Reacties