Verhaal

1888-1889 - Onrust in Hardenberg door de Doleantie

Auteur: 
Jan ten Hove

In 1886 ziet de Hervormde Kerk zich wederom geconfronteerd met een afsplitsing. Een groep orthodoxe lidmaten gaat uit onbehagen over de overheersende vrijzinnigheid zijn eigen weg. De door de charismatische staatsman en predikant Abraham Kuyper in gang gezette Doleantie leidt in Hardenberg tot grote onrust.

Op Eerste Kerstdag 1888 nemen de dolerenden het kerkgebouw in bezit. De meerderheid van de hervormden verzet zich tegen deze machtsgreep en slaagt erin de kerk te ‘heroveren’. Op 11 januari 1889 doet het gerucht de ronde dat een nieuwe overnamepoging op til is, waarna meer dan honderd met knuppels bewapende mannen de kerk komen verdedigen. Uit angst voor ongeregeldheden kondigt de burgemeester een samenscholingsverbod af. De spanningen in Hardenberg nemen pas af als de dolerenden later in het jaar een eigen kerkgebouw stichten.

*Titelfoto: Ansichtkaart van de uit 1889 daterende gereformeerde Höftekerk. (Gemeentearchief Hardenberg)