Verhaal

1546 - Regels voor Twentse horigen

Auteur: 
Jan ten Hove

In 1546 worden de rechten en plichten van de horige boeren op de Twentse landsheerlijke hoven zwart op wit vastgelegd. Horigen vormen in de plattelandssamenleving een aparte groep, die is gebonden aan de door hen bewerkte grond.

In ruil voor het gebruik van het land heeft de eigenaar recht op een deel van de oogst en op het verrichten van allerhande diensten. Daarnaast zijn de horigen geld of goederen verschuldigd bij een sterfgeval, bij vererving en bij een huwelijk. Hoewel ze onvrij zijn, biedt de status van horige ook een relatief grote bestaanszekerheid. Het hofstelsel, dat al dateert uit de Karolingische tijd, raakt langzaam maar zeker in onbruik en wordt alom vervangen door meer moderne pachtverhoudingen. In Twente houdt de horigheid echter stand tot de vroege 19de eeuw.

Titelfoto: Kaart van het hofhorig erve Altink in Deldenerbroek uit ca. 1770. (HCO, Collectie Domeinkaarten)