Verhaal

1542 - Het oudste trouwboek van Nederland

Auteur: 
Jan ten Hove

In 1542 begint de pastoor van de Onze Lieve Vrouwe- of Mariakerk in Deventer huwelijken schriftelijk te registreren. Eerst noteert hij alleen de namen van de bruid en bruidegom, later worden de inschrijvingen uitvoeriger en voorzien van een datum.

Dit pastorale initiatief past in het streven van de Katholieke Kerk om het huwelijk een meer officieel karakter te geven en zodoende misstanden tegen te gaan. Niet iedereen trouwt immers in de kerk. Aanvankelijk is het voldoende dat twee partners elkaar trouw beloven. Zo'n huwelijk is weliswaar clandestien, maar niet ongeldig. Het Concilie van Trente (1545-1563) verplicht trouwlustigen voortaan hun voornemen in het openbaar af te laten kondigen en de echtverbintenis door de eigen parochie-geestelijke te laten inzegenen. Vandaag de dag is het Deventer register het oudst bewaard gebleven trouwboek van Nederland.

Titelfoto: De eerste pagina van het trouwboek. De drie verticale streepjes in de marge geven aan dat het huwelijk drie keer in de kerk is afgekondigd. (SAB Deventer)